Firma – ZUS wyznaczy, kto płaci składki

Praktycznie każda firma może zostać zobowiązana do płacenia składek na ubezpieczenie społeczne za pracownika. I to nawet nie swojego. Pomimo protestów przedsiębiorców prezydent podpisał nowelizację ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Głównym celem ustawy jest wprowadzenie indywidualnych rachunków składkowych dla płatników składek. Firma ma na to konto wpłacać wszystkie należności pobierane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Przypisanie indywidualnego numeru rachunku składkowego konkretnemu płatnikowi ma usprawnić identyfikację wpłat i zapobiegać wpłatom niezidentyfikowanym. Ta część nowelizacji ustawy nie budzi kontrowersji.

Oprotestowane przez przedsiębiorców zapisy znalazły się w ustawie już po etapie konsultacji społecznych. Zdaniem BCC są to zapisy niekonstytucyjne. Są niesprawiedliwe społecznie oraz szkodliwe zarówno dla pracowników jak pracodawców. Nadają one Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych nową kompetencję wydawania decyzji ustalenia osoby płatnika składek praktycznie w każdym przypadku tzw. zbiegu tytułów umów zleceń – uważa BCC. „Te zapisy oznaczają, że m.in. ZUS będzie mógł arbitralnie wyznaczyć firmę, która jego zdaniem powinna zapłacić składki za pracownika, nawet w sytuacji, gdy ta firma tego pracownika nigdy nie zatrudniała, jak również żądać od pracowników składki ubezpieczeniowe od wypłaconych w przeszłości wynagrodzeń, dla których tych składek legalnie nie naliczono” – czytamy w liście otwartym do prezydenta, w którym organizacja apelowała o niepodpisywanie ustawy.

Celem tych zapisów miała być walka z patologiami na rynku pracy. Chodzi o przenoszenie zespołów pracowniczych (tzw. outsourcing pracowniczy pod formułą przenoszenia zorganizowanej części zakładu.

Jednak zdaniem BCC te zapisy będą mogły być stosowane masowo nie tylko wobec firm nadużywających w przeszłości prawa. Mogą być użyte też, gdy firma dawała zlecenia osobom już opłacającym składki ubezpieczeniowe gdzie indziej i które w związku z tym – całkowicie legalnie – nie odprowadzały ich od następnych umów. Decydować o tym będzie arbitralnie inspektor ZUS.

Prezydent podpisał ustawę 18 maja. Większość nowych przepisów wejdzie w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.