Klasyfikacja PKD – jak wybrać odpowiedni kod dla swojej firmy?

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje nowa klasyfikacja – PKD 2025, zastępując wcześniejszą wersję PKD 2007. To ważna informacja dla wszystkich przedsiębiorców – kody PKD wpływają m.in. na formę opodatkowania, obowiązki wobec ZUS czy możliwość skorzystania ze wsparcia w ramach programów publicznych. Błędnie przypisany kod może skutkować nie tylko problemami formalnymi, ale i konsekwencjami finansowymi. Sprawdź, czym dokładnie jest klasyfikacja PKD i jak prawidłowo dobrać kod do działalności! 

Czym jest PKD i dlaczego jego wybór ma znaczenie?

Klasyfikacja PKD to system grupowania typów działalności gospodarczej, branż i sektorów. Każdy przedsiębiorca ma obowiązek przypisać do swojej działalności kod, który najprecyzyjniej opisuje jej zakres. 

Klasyfikację PKD wykorzystuje się nie tylko do celów ewidencyjnych, ale także w statystyce publicznej i rachunkowości. Kody są na bieżąco dostosowywane do realiów rynkowych przez Główny Urząd Statystyczny. Wybór odpowiedniego kodu jest ważny z kilku powodów:

• wpływa na formę opodatkowania – niektóre z nich, jak ryczałt czy podatek liniowy, są dostępne tylko dla określonych rodzajów działalności. W przypadku niepoprawnie przypisanego kodu przedsiębiorca może więc stracić możliwość zastosowania korzystniejszej formy opodatkowania;
• określa obowiązki rejestracyjne – np. konieczność rejestracji do VAT czy stosowania kas fiskalnych;
• decyduje o dostępie do dotacji i przetargów – niekiedy brak odpowiedniego kodu PKD może wykluczyć firmę z możliwości ubiegania się o wsparcie finansowe lub udziału w zamówieniach publicznych. 

Wybór kodu jest ważny również z uwagi na fakt, że niektóre kody PKD są przeznaczone wyłącznie dla instytucji państwowych (np. dział 84), inne zaś wymagają dodatkowo specjalnych licencji (np. działalność detektywistyczna lub transportowa). 

Warto mieć na uwadze, że wykonywanie czynności, które wykraczają poza zgłoszone kody PKD, może skutkować nałożeniem grzywny (zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach wykroczenia). Z tego powodu tak ważne jest, by przypisać kody, które rzetelnie odzwierciedlają faktyczną działalność.

Co oznacza skrót PKD?

PKD to skrót od Polska Klasyfikacja Działalności. To pięcioznakowy kod (np. 47.91.Z), który definiuje, czym zajmuje się firma.

Jak zbudowana jest klasyfikacja PKD?

System PKD ma strukturę hierarchiczną, która pozwala dokładnie sklasyfikować działalność gospodarczą: od sekcji ogólnych (np. handel, rolnictwo), przez działy i grupy, aż po bardzo szczegółowe klasy i podklasy.

Kiedy i gdzie wymagane jest podanie kodu PKD?

Podanie kodu PKD jest konieczne już na etapie rejestracji firmy. Obowiązek ten dotyczy zarówno osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą wpisanych do CEIDG, jak i właścicieli spółek osobowych lub kapitałowych rejestrujących się w KRS. Ponadto każda zmiana zakresu działalności (np. rozszerzenie oferty firmy o nowe usługi) wymaga aktualizacji kodów PKD. 

Rodzaje działalności gospodarczej według PKD

Klasyfikacja PKD obejmuje setki możliwych wariantów działalności, pogrupowanych w kategorie główne, które odpowiadają typowym obszarom działalności firm. Szczegółowy wykaz kodów PKD można znaleźć na stronach GUS lub CEIDG. 

Produkcja i przemysł

Działalność produkcyjna i przemysłowa obejmuje szeroki zakres kodów PKD – od wytwarzania artykułów spożywczych, przez produkcję mebli, aż po przetwórstwo surowców i produkcję maszyn. Wybierając kod dla działalności produkcyjnej, ważne jest, aby uwzględnić końcowy charakter wytwarzanego produktu oraz branżę, do której jest kierowany. Niektóre kody mogą wymagać dodatkowych zgłoszeń lub zezwoleń.

Usługi i działalność profesjonalna

Usługi profesjonalny zostały sklasyfikowane w PKD głównie w sekcji N – Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna, obejmując szeroki zakres usług świadczonych przez specjalistów z różnych dziedzin.

Handel i e-commerce

Działalność handlowa, zarówno tradycyjna, jak i internetowa, została w PKD sklasyfikowana w sekcji G – Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle. W jej ramach wymienione zostały asortymenty produktów, bez podziału na kanały sprzedaży, które obowiązywały w poprzedniej klasyfikacji. 

W PKD 2025 występują już:

• sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet;
• sprzedaż detaliczna prowadzona na straganach i targowiskach.

Działalność nierejestrowana i wolne zawody

Osoby prowadzące działalność nierejestrowaną nie muszą zgłaszać kodu PKD ani dokonywać wpisu do CEIDG. W przypadku wolnych zawodów, takich jak lekarz czy doradca podatkowy, obowiązują konkretne kody PKD przypisane do danego zawodu. Często są to podklasy w sekcjach, np. Q – opieka zdrowotna i pomoc społeczna (np. 86.21.Z – praktyka lekarska).

Jak wybrać kod PKD dopasowany do swojego profilu działalności?

Przed wskazaniem kodu PKD warto dokładnie przeanalizować, czym firma faktycznie się zajmuje i jakie czynności będzie wykonywać w praktyce. Kody powinny bowiem pokrywać cały planowany zakres działań. 

Aby je odpowiednio dopasować, należy dokładnie sprawdzić klasyfikację PKD, określić przedmiot przeważającej działalności oraz kody poboczne, a także zweryfikować, czy dany kod nie narzuca pewnych ograniczeń lub wymagań (zezwolenia, koncesje). 

W przypadku trudności w tym zakresie można skorzystać z elektronicznego formularza pomocy Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statycznego w Łodzi – wystarczy wniosek wraz ze szczegółowym opisem działalności.

Ile kodów PKD można podać i który ma znaczenie przy ZUS/US?

Przedsiębiorcy prowadzący działalność wpisaną do CEIDG mogą podać: 

• 1 kod główny działalności (z największym udziałem w przychodach);
• dowolną liczbą kodów pozostałej działalności (spoza głównej działalności, ale wykonywanych przez przedsiębiorcę). 

W przypadku spółek rejestrowanych w KRS obowiązują nieco inne limity: 

• 1 kod główny działalności;
• max. 10 kod PKD, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności na poziomie podklasy. 

Jak dobrać PKD przy działalności niestandardowej lub sezonowej?

W przypadku działalności niestandardowej wykraczającej poza sztywne ramy jednej branży  lub sezonowej, której charakter zmienia się w trakcie roku, wybór odpowiedniego kodu PKD może być większym wyzwaniem. Warto korzystać wówczas z kodów uzupełniających. PKD umożliwia przypisanie wielu kodów dodatkowych, które nie wpływają na główny profil działalności, a zabezpieczają firmę formalnie.

Częste błędy przy wyborze kodów i jak ich uniknąć

Kody PKD powinny określać to, co faktycznie wykonujesz jako przedsiębiorca. Właściciele firm często ograniczają się do kodu głównego, pomijając dodatkowe obszary działalności. To błąd, który może skutkować problemami przy kontrolach, rozliczeniach lub ubieganiu się o wsparcie. W CEIDG listę kodów można zaktualizować bezpłatnie w dowolnym momencie. W przypadku spółek zmiana kodu wiąże się już z kosztami – szczególnie gdy umowa została zawarta u notariusza (350 zł) lub w systemie S24 (250 zł). 

Ważne jest również to, że branże zgłoszone do KRS lub CEIDG muszą składać się z: działu, klasy, podklasy, np. 46.24.Z Sprzedaż hurtowa skór. Natomiast w umowie spółki można zawrzeć sam dział, np. 46 Handel hurtowy.

Jak zaktualizować PKD w systemie rejestracyjnym?

Jak wspomniano, wraz z początkiem 2025 r. zaczęła obowiązywać nowa klasyfikacja PKD 2025, co niesie za sobą konieczność aktualizacji kodów w CEIDG oraz KRS. 

Osoby, które prowadziły działalność gospodarczą przed 1 stycznia 2025 r., mają obowiązek dokonać aktualizacji kodów PKD w ciągu 2 lat. Jeśli nie zrobią tego samodzielnie, po upływie 2 lat kody PKD 2007 zostaną automatycznie przeklasyfikowane na PKD 2025 w oparciu o klucze przejścia sporządzone przez GUS. 

Jak zaktualizować kody PKD?

• Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność – zmiany w CEIDG dokonujesz w urzędzie gminy lub online poprzez portal biznes.gov.pl;
• Jeśli masz spółkę – zmianę kodu zgłaszasz do KRS. Zmiana PKD nie wymaga modyfikowania umowy spółki wyłącznie pod warunkiem, że uwzględnia ona dany rodzaj działalności. W sytuacji, gdy spółka chce rozpocząć nowy rodzaj działalności, dotychczas nieuwzględniony w umowie, niezbędna jest uprzednia modyfikacja treści umowy spółki.